Het historische stadscentrum van Lügde

Fachwerkhäuser in der Altstadt © Lügde Marketing e.V.

De nederzetting "Liuhidi" werd al in 784 in de analen genoemd ter gelegenheid van de eerste kerstviering van Karel de Grote in het land van de Saksen.

De feitelijke oprichting van de stad wordt genoemd in een planmatig gebouwencomplex van de Graaf van Pyrmont in 1246. Het stadsplan is in zijn oorspronkelijke vorm tot op vandaag behouden. Het gaat om een gestrekt ovaal grondplan van een Lippische planstad met een trap-vormig wegennet. Dominerend zijn de drie lengtestraten, welke eenvoudige betekenis, namelijk Midden- Voor- en Achterstraat nog steeds gelden. Deze drie Hoofdstraten liggen in de buurt van de twee stadspoorten, de onderste en de bovenste poort, en komen samen in de Middenstraat , en bieden daarmee naast de Brugpoort dus de enige toe- en uitgangen van de historische stad. Het eigenlijke centrum van de stad is dus het marktplein met het stadhuis, de “St. Marienkirche” en haar kerkhof.
Van het marktplein uit lopen de belangrijkste dwarsstraten, de “Seilerstrasse”, aan welke de Evangelische kerk "St. Johannis" is gelegen, en de “Brückenstrasse” met de andere poort en de verdedigingstoren. De hele structuur van de stad is omringd door de goed behouden fortificatie zone, bestaande uit de stadsmuur, twee behouden verdediging torens, gracht en voorgebied van de rivier “de Emmer”.

Het huidige straatbeeld wordt gekenmerkt door overwegend gevels bevattende landarbeiders huizen. Na de stadsbrand van 1797 toen er van de 300 huizen 243 afbrandden, zijn met uitzonderingen daargelaten, de meeste huizen herbouwd. De herbouw van 200 huizen binnen drie tot 4 jaar is een resultaat die ons nu onvoorstelbaar lijkt. Hierdoor ontstond een eenmalig vroeg classicistisch stadscentrum bestaande uit vakwerk landbouwershuizen, afgeleid van het “Niedersaskische Hallendeelenhaus”, dat in zijn beslotenheid behouden is.

Ze onderscheidden zich slechts door weinig opsmukelementen, zoals de typische huisinscripties boven het in het midden van de fassade gelegen Dieledeuren.

Het onvervalst bewaarde stadsplan als een voorbeeld van een planmatig ontworpen gebouwencomplex van een middeleeuwse stad naar het lippisches schema, de goed bewaarde stad- vestingwerken en het grotendeels bewaard gebleven uniforme stadsbeeld met de typische landbouw huizen, zijn van bijzonder belang voor het cultuurlandschap, folklore en historisch behoud in het hele gebied van Nordrhein-Westfalen.

Het in 2015 geplaatste bronzen stadsmodel van de kunstenaar Egbert Broerken moet de kijker eerste informatie/oriëntatie geven bij het bezoeken van de oude stad van Lügde. Het model werd met financiële middelen vanuit de Bondsstaat en de provincie Nordrhein-Westfalen, zowel met ondersteuning van Kring Lippe en vanuit de vereniging der “Osterdechen” in Lügde mogelijk gemaakt.